สรุปกิจกรรมกลุ่มที่ 7 ด้านสติปัญญา : ทักษะการคิด และการคิดแบบต่างๆ
ทักษะการคิดสำหรับเด็กปฐมวัย
การคิดเป็นกระบวนการของสมองในการประมวลข้อมูลความรู้ไปสู่การอธิบาย
การประยุกต์ การขยาย
และการสร้างใหม่จุดเริ่มต้นของการคิดขึ้นอยู่กับสิ่งเร้าและการได้ใช้ประสาทสัมผัสทั้ง
5 ที่ไปกระตุ้นสมองให้รับรู้ผ่านสู่กระบวนการทางสมองเพื่อซึมซับและเชื่อมความรู้เดิมและความรู้ใหม่การคิดสำ
หรับเด็กปฐมวัยจะใช้คำ ถามเพื่อกระตุ้นกระบวนการคิดในขณะทำ กิจกรรม
หรือการจัดประสบการณ์ทางวิทยาศาสตร์นับว่าเป็นหัวใจสำ
คัญของการส่งเสริมให้เด็กได้คิด วิเคราะห์ สังเกต และเปรียบเทียบ
โดยคุณภาพของคำถามที่ถามได้ถูกวิธี ถูกเวลา ขณะที่เด็กกำลังให้ความสนใจและเรียนรู้ในกิจกรรมที่เคยเตรียมไว้นั้นมีผลต่อกระบวนการคิดหาคำ
ตอบของเด็กว่า สามารถพัฒนาการคิดได้มากน้อยเพียงใด
ดังนั้นครูและผู้ที่เกี่ยวข้องจึงควรมีความรู้ความเข้าใจ
เกี่ยวกับความหมายความสำคัญองค์ประกอบ และหลักในการส่งเสริมการคิดสำหรับเด็กปฐมวัย
พร้อมทั้งความสำคัญของหลักการใช้คำถาม และประเภทของคำ
สำหรับเด็กประถมวัยเพื่อเด็กจะได้นำบัตรอยู่ที่ได้รับมาเป็นทักษะพื้นฐานในการแก้ปัญหาต่อไป
ประเภทของการคิด
1. ทักษะการคิดพื้นฐาน (BASIC THINKINGSKILLS)
แบ่งเป็นทักษะการสื่อความหมาย และทักษะการคิดที่เป็นแกนหรือทักษะการคิดทั่วไป
1.1 ทักษะการสื่อความหมาย (COMMUNICATION SKILLS) หมายถึง ทักษะการรับสารที่แสดงถึง ความคิดของผู้อื่นที่เข้า
มาเพื่อรับรู้ตีความแล้วจดจำและเมื่อต้องการที่เจาะลึก เพื่อนำ
มาเรียบเรียงและถ่ายทอด ความคิดเห็นของตนให้แก่ผู้อื่น
โดยแปลงความคิดให้อยู่ในรูปภาษาต่างๆ ทั้งที่เป็นข้อความ คำพูด ศิลปะ ดนตรี
คณิตศาสตร์
1.2 ทักษะการคิดที่เป็นแกนหรือทักษะการคิดทั่วไป (CORE
OR GENERAL THINKING SKILLS)หมายถึง
ทักษะการคิดที่จำเป็นต้องใช้อยู่เสมอในการดำรง ชีวิตประจำวันและเป็นพื้นฐานการคิดขั้นสูงที่มีความสลับ
ซับซ้อนซึ่งคนเราจำเป็นต้องใช้ในการเรียนรู้เนื้อหาวิชาการ ต่างๆ
ตลอดจนการใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพ ทักษะการคิดที่เป็น แกน ประกอบด้วย
• การสังเกต • การสำรวจ • การตั้งคำถาม • การเก็บรวบรวมข้อมูล • การระบุ
• การจําแนกแยกแยะ • การเปรียบเทียบ
• การจัดหมวดหมู่ • การสรุปอ้างอิง
• การแปล การตีความ การเชื่อมโยง • การขยายความ
• การให้เหตุผล • และการสรุปย่อ
2. ทักษะการคิดขั้นสูงหรือทักษะการคิดที่ซับซ้อน (Higher
ordered/More Complicated
Thinking Skill) หมายถึง
ทักษะการคิดที่มีขั้นตอนหลายขึ้น
และต้องอาศัยทักษะการสื่อความหมายและทักษะการคิดที่เป็นแกน หลายๆทักษะ ในแต่ละชั้น
ทักษะการคิดชั้นสูงจึงจะพัฒนาได้เมื่อ
ผู้เรียนได้ผ่านการพัฒนาทักษะการคิดพื้นฐานจนเกิดความชำนาญ
แล้วทักษะการคิดขั้นสูงประกอบด้วย
ลัษณะการคิด
1. การคิดคล่องและหลากหลาย
เป็นความสามารถที่จะคิดในเรื่องใดเรื่องหนึ่งหรือใน
สถานการณ์ใด สถานการณ์หนึ่ง ได้ผลการคิดจํานวนมาก รวดเร็ว ตรงประเด็น และมี
ความหลากหลาย สามารถแตกแยกเป็นหลายแขนง หลายกลุ่ม หลาย ทักษะ
หลายประเภทหรือหลายรูปแบบ
2. การคิดวิเคราะห์และคิดผสมผสาน
การคิดวิเคราะห์
เป็นการแบ่งหรือแยกแยะสิ่งที่น่าสนใจหรือสิ่งที่ ต้องการศึกษาออกเป็น ส่วนย่อย ๆ
หรือออกเป็นแง่มุมต่าง ๆ แล้ว ทำการศึกษาส่วนย่อย ๆ นั้นอย่างลึกซึ่ง
3. การคิดริเริ่ม
เป็นการคิดที่ได้ผลการคิดที่มีความแปลกใหม่แตกต่างไปจากความคิด
ของคนทั่ว ๆ ไป มีลักษณะหรือมุมมองไม่เหมือนผู้อื่น เป็นการนำความรู้
เดินมาดัดแปลงให้เป็น ความคิดใหม่ซึ่งไม่จํากับใคร
4. การคิดละเอียดชัดเจน
เป็นการคิดที่ให้ผลของการคิดที่มีรายละเอียดทั้งส่วนที่เป็นหลักของเรื่อง
ก็คิดและส่วนที่เป็นองค์ประกอบย่อยของหลักก็คิดรวมกิจการคิดที่ ชัดเจนโดยสามารถอธิบายเรื่องที่ตนเอง
5. การคิดอย่างมีเหตุผล
เป็นการคิดที่อ้างอิงหลักฐานมาสนับสนุนเพื่อให้ได้ข้อสรุปที่ถูกต้องโดย
สามารถอ้างอิงหลักฐานและอธิบายหรือบอกความสัมพันธ์ระหว่างหลัก
ฐานที่อ้างกับข้อสรุปได้
6. การคิดกว้างและรอบคอบ
เป็นการคิดที่ครอบคลุมถึงสิ่งที่เกี่ยวข้องกับเรื่องที่คิดในทุกด้านทุกแง่ทุกมุมที
เกี่ยวกับเรื่องนั้นไม่คิดเฉพาะเรื่องที่มาเกี่ยวข้องกับตัวเองหรือเรื่องที่เป็นผล
ประโยชน์ของตัวเอง
7. การคิดไกล
เป็นการคิดถึงสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคตซึ่งอาจเป็นผลที่เกิดขึ้นจากการก
ระทําในปัจจุบันหรือเป็นจุดประสงค์หรือจุดมุ่งหมายที่ต้องการให้เกิดขึ้น ในอนาคต
8. การคิดลึกซึ่ง
เป็นการคิดที่ทำให้เกิดความเข้าใจอย่างถูกต้องและลึกซึ่งเกี่ยวกับเรื่องที่
คิดโดยสามารถเข้าใจสภาพต่างๆที่ขับซ้อนทั้งในภาพรวมและส่วน
ประกอบย่อยของเรื่องที่คิดได้
9. การคิดดี
คิดถูกทางเป็นการคิดที่ตรงจุดมุ่งหมายคิดในแง่ที่ดีที่เป็นประโยชน์
ต่อตนเองต่อส่วนรวมทั้งในระยะสั้นและระยะยาว
แบบประเมินทักษะการคิด
แบบประเมินทักษะการคิดเชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัย
แบบทดสอบวัดการคิดเชิงเหตุผลด้านการจำแนกประเภท
แบบทดสอบวัดการคิดเชิงเหตุผลด้านการสรุปความ
แบบทดสอบความสามารถด้านการคิดวิเคราะห์ด้านการสังเกต
แบบทดสอบความสามารถด้านการคิดวิเคราะห์ด้านการจำแนก
แบบทดสอบความสามารถด้านการคิดวิเคราะห์ด้านการหาความสัมพันธ์
การประเมินพัฒนาการเด็กปฐมวัยด้านการคิดแก้ปัญหา
แบบทดสอบความสามารถในการคิดแก้ปัญหา
การประเมินพัฒนาการคิดเด็กปฐมวัยด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ
แบบทดสอบการคิดอย่างมีวิจารณญาณโดยใช้สถานการณ์
แบบทดสอบการคิดอย่างมีวิจารณญาณโดยใช้นิทาน
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น